Groms Plass – Norwegia

Biografia

Groms Plass to norweski zespół folkowy z Narwiku, działający od końca lat 90. XX wieku. W jego muzyce spotykają się folk, rock, blues i tradycja morskich pieśni północnej Norwegii, a teksty – śpiewane w charakterystycznym dialekcie Narwiku – bardzo często wyrastają z prawdziwych historii ludzi i miejsc związanych z morzem. Szczególne miejsce w historii zespołu zajmuje Polska i pamięć o polskich marynarzach walczących podczas II wojny światowej pod Narwikiem.

Już sama nazwa Groms Plass, czyli Plac Groma, prowadzi bezpośrednio do polskiego niszczyciela ORP „Grom”, zatopionego 4 maja 1940 roku podczas walk o Narwik. W mieście znajduje się Groms Plass – miejsce pamięci polskich żołnierzy i marynarzy poległych w walkach o wyzwolenie Norwegii. Stojący tam polski pomnik, odsłonięty w 1979 roku, przypomina do dziś o udziale Polaków w bitwie o Narwik i o tragedii ORP „Grom”.

To właśnie w sąsiedztwie Groms Plass spotykali się i próbowali muzycy powstającego zespołu. Miejsce, jego historia i znajdujący się tam pomnik stały się czymś więcej niż tylko adresem prób – dały grupie nazwę i pozostawiły trwały ślad w jej twórczości.

Kiedy w 2001 roku Groms Plass wydali swój debiutancki album „På Plass”, znalazł się na nim utwór „Krigeren Grom” – „Wojownik Grom”, poświęcony historii polskiego niszczyciela i jego marynarzy. Tak rozpoczęła się muzyczna opowieść, która połączyła Narwik z Polską na wiele następnych lat.

Zespół wielokrotnie przyjeżdżał do naszego kraju, występując m.in. na festiwalach szantowych i budując przyjaźnie z polskimi muzykami oraz środowiskiem żeglarskim. Szczególnym wyrazem uznania dla działalności Groms Plass na rzecz zachowania pamięci o wspólnej polsko-norweskiej historii było przyznanie zespołowi w Polsce Medalu Pro Memoria w 2007 roku, a następnie Medalu Pro Patria w 2025 roku. W rodzinnym Narwiku muzycy zostali natomiast uhonorowani w 2018 roku Nagrodą Kulturalną Miasta Narwik.

Historia „Groma” powróciła w ich twórczości także w roku 2026. We współpracy z Jolantą Ewą Gacką i grupą Formacja powstała nowa, polsko-norweska wersja utworu zatytułowana „Wojownik Grom”. Nagranie zrealizowano wiosną 2026 roku w Krakowie. Utwór, wydany 29 maja – w Dniu Weterana Działań poza Granicami Państwa – ponownie przywołuje historię polskich marynarzy poległych pod Narwikiem, tym razem nadając jej formę współczesnego polsko-norweskiego spotkania muzycznego.

Groms Plass nie żyją jednak wyłącznie historią. W 2025 roku, z okazji 25-lecia działalności, wydali album „XXV”, pierwszy studyjny album zespołu od siedmiu lat. Muzycy pozostają wierni własnemu stylowi – akustycznemu folk-rockowemu brzmieniu, północnonorweskiemu temperamentowi i tekstom opowiadającym historie ludzi, morza oraz rodzinnego Narwiku. W czerwcu 2026 roku ukazał się również ich najnowszy singiel „Hjalmar Liksanger”, opowiadający o dawnej morskiej tradycji pogrzebowej z Ofotfjordu.

W sierpniu 2026 roku Groms Plass przyjeżdżają na zaproszenie XXVII Międzynarodowego Festiwalu Szanty pod Żurawiem do Gdańska, po raz pierwszy pojawiając się w Trójmieście. Podczas rozmów i przygotowań do ich wizyty byliśmy naprawdę zaskoczeni, kiedy okazało się, że mimo tak długiej historii zespołu i jego niezwykłych związków z Polską muzycy nigdy wcześniej nie byli w Gdyni. I właśnie wtedy zrodził się pomysł, aby to zmienić.

Opowiedzieliśmy im o stojącej w Gdyni ORP „Błyskawica” – bliźniaczej jednostce ORP „Grom” – i zaproponowaliśmy, aby podczas pobytu w Trójmieście zaśpiewali właśnie na jej pokładzie. Trudno przecież wyobrazić sobie bardziej symboliczne miejsce dla zespołu, który swoją nazwę i znaczną część własnej historii zawdzięcza pamięci o „Gromie”. Pomysł przyjęli entuzjastycznie.

Tu warto przypomnieć, że ORP „Błyskawica” i ORP „Grom” były bliźniaczymi niszczycielami zbudowanymi dla polskiej Marynarki Wojennej. „Grom” spoczął 4 maja 1940 roku w wodach Ofotfjordu pod Narwikiem. „Błyskawica” przetrwała wojnę i dziś pozostaje okrętem-muzeum oraz jednym z najważniejszych świadków historii polskiej Marynarki Wojennej.

I tak od pomysłu przeszli do jego realizacji. We współpracy z Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni przygotowali koncert, który odbędzie się 21 sierpnia o godz. 14:00 na pokładzie ORP „Błyskawica”. Groms Plass wystąpią tam wspólnie z Zespołem Wokalnym Klubu Marynarki Wojennej Riwiera. A później Groms Plass będą już z nami – na XXVII Międzynarodowym Festiwalu Szanty pod Żurawiem 2026 w Gdańsku.

Od Narwiku i Placu Groma, przez „Krigeren Grom”, pierwsze koncerty w Polsce i polskie odznaczenia, aż po nagranego w Krakowie „Wojownika Grom” i tegoroczną wizytę w Trójmieście – zatacza się niezwykłe koło historii. Ponad osiemdziesiąt lat po bitwie o Narwik pamięć o polskich marynarzach wciąż żyje w mieście na dalekiej północy Norwegii. I wciąż potrafi łączyć ludzi poprzez muzykę.

SKŁAD ZESPOŁU / SZANTY POD ŻURAWIEM 2026

• Ørjan Pleym
• Bjørn Framnes
• Rolf Markussen
• Øystein Gravrok
• Knut Haugen

MEDIA

• Facebook – https://www.facebook.com/Gromsplass
• Spotify – https://open.spotify.com/artist/5ZeM2z1IBc2e1n5EEoffux/discography

Koncerty